|
 |
| Słownik |
|
A B C D E F G I K L M N O P R S T U W X Z
A
Alloprzeszczep
Przeszczep od jednego osobnika to drugiego nie-identycznego osobnika w obrębie
tego samego gatunku
Analiza funkcjonalna
Analiza funkcjonalna uzębienia; badanie mające na celu zdiagnozowanie lub wykluczenie
zaburzeń narządu żucia
ANKYLOS ®
Implant śrubowy z połączeniem stożkowym
Aparat pantomograficzny
Urządzenie rentgenowskie do wykonywania zdjęć pantomograficznych, ukazujących
szczękę, żuchwę i połączenie stawowe szczęki.
B
Badanie retrospektywne
Retrospektywny: patrzący wstecz; formuła badawcza stosowana przez epidemiologów.
Badanie wieloośrodkowe
Badanie, w którym wykonuje się tak samo zaprojektowany eksperyment w różnych
niezależnych ośrodkach (np. szpitalach lub praktykach lekarskich).
Bezzębność obwodowa
Bezzębny odcinek szczęki, z którym naturalny ząb sąsiaduje tylko od strony linii
środkowej ciała; w kierunku linii środkowej ciała: w kierunku linii pośrodkowej
szczęki
Białko morfogenetyczne kości
Różne związki białkowe, które nasilają i przyspieszają wzrost kości; produkowane
w sposób naturalny w dużych ilościach po zabiegu chirurgicznym przeprowadzonym
na kości
C
Ceramed
Produkty Ceramed są obecnie sprzedawane przez DENTSPLY Friadent od momentu przejęcia
firmy Ceramed Dental przez naszą firmę macierzystą, DENTSPLY
Chirurgia z użyciem lasera
Zabieg chirurgiczny z użyciem lasera jako precyzyjnego narzędzia do cięcia i/lub
koagulacji; koagulacja: krzepnięcie krwi, zatrzymanie krwawienia.
D
DMF indeks
DMF: skrót Próchniczy, Brakujący, Wypełniony; liczba przedstawiająca całkowitą
ilość chorych, utraconych czy wypełnionych zębów u danej osoby; na przykład stosowana
przez WHO do badań epidemiologicznych
E
ERE technika
ERE: skrót od Rozszerzenie Krawędzi Bezzębnego Zębodołu; specjalna technika chirurgiczna
wykorzystywana do rozszerzania krawędzi bezzębnego zębodołu przy pomocy ekspandera
kostnego; do rozszerzania kości stosowany jest ekspander z wypukłym wierzchołkiem
F
Forma radiograficzna
Forma z metalowymi kulkami pomiarowymi stosowana jako pomoc diagnostyczna w obrazach
radiologicznych.
FRIALOCR
Przezdziąsłowy gwintowany implant; zastępuje system XiVER TG
G
Gojenie bez zakrywania
Gojenie dziąsła będącego od razu w kontakcie z implantem w jamie ustnej; pierwotne
gojenie tkanki miękkiej wokół nacięcia dziąsła przy implantacji jednoetapowej
lub dwuetapowej z pierwotnym założeniem ograniczników dziąsłowych.
Gojenie zakryte
Gojenie pod przykryciem płata śluzówkowo-okostnowego; wymagany jest drugi zabieg
operacyjny w celu odsłonięcia implantu.
Gwint wewnętrzny
Połączenie, w którym filar jest przykręcony bezpośrednio do implantu; na przykład:
stare implanty IMZR.
I
Implant podokostnowy
Implant umieszczony pod zewnętrzną warstwą kości (okostną) - w przeciwieństwie
do implantu wewnątrzkostnego, który umieszczany jest w kości; niemal nie jest
stosowany obecnie.
Implant pozaustny
Wewnątrzkostny implant umieszczony poza jamą ustną, kotwiczący protezę ortopedyczną:
dopasowana indywidualnie plastikowa proteza do uzupełniania defektów powierzchni,
szczególnie w części twarzowej; na ogół składa się z warstwy sztywnej i miękkiej
Implant rozszerzony
Implant, który nie ma kształtu wkrętu, gwoździa, ani cylindra, ale tylko symetryczne,
nieobrotowe rozszerzenie
Implant stomatologiczny
Sztuczny korzeń wykonany z tytanu; implant w jamie ustnej (wewnątrzustny), w
kości (wewnątrzkostny) implant szczęki lub żuchwy (szczęki górnej lub dolnej);
implanty pozaustne nie są uważane za implanty stomatologiczne: materiały i elementy
umieszczane w ciele ludzkim, aby pełniły specyficzne funkcje substytucyjne; w
przeciwieństwie do przeszczepu implant nie jest żywą tkanką
Implant Tübingen
Ceramiczny stopniowany cylinder, poprzednik stopniowanego cylindra FRIALITR-2;
nie należy już do gamy produktów DENTSPLY Friadent.
Indeks sondowania
Pomiar głębokości kieszonki zębowej.
Indeksowanie chirurgiczne
"Uproszczone" wyciski do produkcji protez tymczasowych w laboratorium.
K
Klasa atrofii
Podział stopnia atrofii grzebienia zębodołowego na klasy; różne klasyfikacje
różnych autorów
Konstrukcja śrubowa (protezy)
Usuwalne śruby, np. zatrzask obrotowy, gwóĽdĽ zatrzaskowy
Kontrola odległa
Kontrolne badania pacjenta sprawdzające skuteczność leczenia stomatologicznego
czy medycznego po określonym okresie czasu
Kostny materiał zastępczy: autoprzeszczep
Przeszczep z jednego obszaru ciała do drugiego w obrębie tego samego osobnika
KrawędĽ zębodołu
KrawędĽ; część wyrostka zębodołowego, który pozostaje po stracie zęba; Wyrostek
zębodołowy: część szczęki lub żuchwy, w której osadzony jest ząb
Kryteria powodzenia
Parametry, które zapewniają osiągnięcie sukcesu w leczeniu implantami.
L
Linia wymienna
Dla for nadbudowy systemów implantowych poprzednich generacji
M
Materiał ceramiczny
Ceramiczny hydroksyapatyt
Materiał pochodzący ze świń
Materiał do zastępowania kości pozyskiwany z kości świńskich.
Materiał pochodzenia roślinnego
Przeszczepienie materiału zastępującego kość pochodzącego od roślin.
Materiał pochodzenia wołowego
Materiał do zastępowania kości uzyskiwany z kości wołowych
Materiał pochodzenia zwierzęcego
Przeszczepienie substytutu kości uzyskanego ze zwierząt: patrz także ksenoprzeszczep:
przeszczep pomiędzy dwoma gatunkami
Materiał syntetyczny
Przeszczepienie syntetycznego / uzyskiwanego chemicznie substytutu kości.
Materiał uzyskiwany z alg
Hydroksyapatyt uzyskiwany z alg
Materiał uzyskiwany z koralowców
Hydroksyapatyt uzyskiwany z koralowców morskich
Matryca do wiercenia
Pomoc protetyczna wykonana z przezroczystego plastyku, przeznaczona do precyzyjnej
preparatyki chirurgicznej miejsca wszczepienia implantu, która zamocowana jest
do zębów lub wyrostka zębodołowego i umożliwia precyzyjne i dokładne umiejscowienie
i ustawienie implantu w płaszczyĽnie osiowej
Metaboliczna choroba kości
Zanik substancji wewnętrznej kości z powiększeniem jamy szpikowej z zachowaniem
kształtu zewnętrznego.
Modelowanie protezy z wosku
Tymczasowe modelowanie protezy.
Moment obrotowy
Siła przyłożona w celu obrócenia śruby; zapewnia informację, czy zamocowane śruby
są wystarczająco unieruchomione w implancie i dostarcza sygnał zwrotny, kiedy
wkręcany jest w kość gwintowany implant.
Most adhezyjny
Nieruchomy most zakotwiczony do filaru zębowego za pomocą cementu
Most rozszerzony
Most, przytrzymywany przez zakotwiczenie tylko z jednej strony przejściowego
elementu mostu
Most złożony
Most, który połączone są naturalne zęby i implanty
N
Naświetlanie laserem
Metoda leczenia zapalenia wokół implantu.
Natężenie wypływu płynu bruzdowego
Ilościowy pomiar wypływu płynu z bruzdy wykonywany w celu oceny stopnia nasilenia
procesu zapalnego w ozębnej: płyn bruzdowy: płyn tkankowy, który wycieka przez
nabłonek bruzdy dziąsłowej.
Natychmiastowa implantacja
Wstawienie implantu bezpośrednio po stracie zęba.
Natychmiastowe niefunkcjonalne obciążenie
Uzupełnienie protetyczne wykonane w ciągu 48 godzin od wszczepienia z protezą
tymczasową poza poziomem zgryzu.
Natychmiastowe obciążenie funkcjonalne
Obciążenie funkcjonalne w przeciągu 48 godzin od wszczepienia implantu z tymczasową
protezą lub ostateczną protezą w linii zwarciowej
Natychmiastowe tymczasowe uzupełnienie
Implant jest natychmiast łączony z tymczasową protezą, z natychmiastowym obciążeniem
funkcjonalnym lub bez.
Nowy wkręt Ledermanna
Wkręt opracowany przez Ledermanna, poprzednik systemu FRIALOCR; nie jest już
uwzględniany w gamie produktów DENTSPLY Friadent.
O
Obciążenie progresywne
Stopniowo zwiększane obciążenie po okresie początkowej osteointegracji przy pierwotnym
uzupełnianiu tymczasową protezą lub ostatecznym uzupełnianiu po funkcjonalnym
remodelingu kości.
Obszar trzonowców
Miejsce zajmowane przez trzonowce; w przeciwieństwie do przedtrzonowców (małych
lub dużych): przedtrzonowce (dwa zęby pomiędzy kłem a trzonowcami) i trzonowce.
Odroczone natychmiastowe wszczepienie implantu
Umieszczenie implantu przed remodelingiem kości zębodołu i po pełnym wygojeniu
nabłonka rany
Odroczone wszczepienie implantu
Wszczepienie implantu po remodelingu kości zębodołu
Ortodoncja
GałąĽ stomatologii, która zajmuje się leczeniem nieprawidłowości ustawienia i
kształtu zębów.
Osiowy zgryz nieprawidłowy
Odchylenie od prawidłowej pozycji zęba lub implantu powodujące przesunięcie anatomicznej
osi zęba
Osteogeneza
Powstawanie nowej tkanki kostnej lub jej transformacja.
Osteoindukcja
Zdolność kości do zapoczątkowania tworzenia nowej kości na powierzchni przeszczepu
lub implantu.
Osteoindukcja
Zdolność kości do zapoczątkowania tworzenia nowej kości na powierzchni przeszczepu
lub implantu.
Osteointegracja
Integracja kostna implantów wewnątrzkostnych jako wskaĽnik sił oporowych na ich
obciążenie funkcjonalne.
Osteointegracja
Integracja kostna implantów wewnątrzkostnych jako wskaĽnik sił oporowych na ich
obciążenie funkcjonalne.
Osteoplastyka
Remodeling kości; Zabieg chirurgiczny na kości.
Osteotomia
Technika otwierania kości przy użyciu wierteł, pił lub dłut.
P
Parametry tkankowe
Parametry opisujące właściwości tkanek.
Pierwotna stabilność
Pożądane zakotwiczenie wytrzymałość implantu wewnątrzkostnego po jego umieszczeniu
w kości; najlepszy wynik w przypadku dopasowania kształtu miejsca implantacji
przy pomocy standaryzowanych narzędzi.
Plastyka dna jamy ustnej
Zabieg poprzedzający protezowanie, który ma poprawić miejsce protezowania w bezzębnej
żuchwie, polegający na przecięciu mięśnia i wygładzeniu krawędzi kości.
Plastyka kanapkowa
Umieszczenie materiału zastępującego kość pomiędzy dwoma wcześniej naciętymi
powierzchniami kostnymi.
Plastyka tkanek miękkich
Technika chirurgiczna mająca na celu funkcjonalne i estetyczne ukształtowanie
tkanek miękkich w obszarze styku nabłonka (pokrywy) i tkanki łącznej.
Pobieranie wycisków
Wykonanie negatywnego odbicia zębów lub krawędzi w materiale wyciskowym.
Połączenie stożkowe
Połączenie, w którym stożkowaty filar jest wciskany do implantu; połączenie oparte
na zasadzie tarcia; przykład: ANKYLOSR
Protetyka wad
Proteza, która może ukryć wady w regionie szczęki i żuchwy, jak również może
zastępować zęby; na ogół stosowana do zakrycia defektu po częściowym wycięciu
szczęki
Proteza nakładkowa
Proteza, która odpowiada protezie całkowitej pod względem kształtu i rozległości,
ale jest zamocowana do kilku resztkowych zębów
Proteza teleskopowa
Proteza ustabilizowana przy pomocy filaru teleskopowego.
Proteza zakrywająca
Proteza, która koryguje funkcjonalnie niepożądane, wrodzone lub nabyte wady,
szczególnie wady podniebienia i rozszczep podniebienia, jeżeli nie jest możliwa
korekcja chirurgiczna; sztuczne podniebienie.
Protezowanie tymczasowe
Założenie tymczasowej nadbudowy (korony, protezy) na okres testowy; wstęp do
trwałej rekonstrukcji.
Protokół wszczepiania
Sekwencja działań leczniczych wymagana w trakcie wszczepiania implantu.
Przekrój poprzeczny
Obraz przekroju szczęki.
Przemieszczenie nerwu
Chirurgiczne przemieszczenie nerwu, np. aby zachować funkcję nerwu żuchwowego,
kiedy implanty wewnątrzkostne umieszczane są w atroficznej żuchwie, która nie
utrzyma kanału nerwowego ze względu na niewystarczającą objętość kości.
Przerwa bezzębna
Fragment szczeki pozbawiony zęba, który w sposób naturalny ograniczony jest z
dwóch stron zębami
Przeszczepianie, powiększanie
Dodawanie tkanki; zabieg z dziedziny chirurgii plastycznej polegający na uniesieniu
krawędzi zębodołu poprzez wstawienie kości, chrząstki lub materiału zastępującego
kość, pomiędzy krawędĽ kości zębodołu i leżącą nad nim błonę śluzową.
Przyciąganie kości
Histogenetyczna właściwość komórek kościotwórczych polegająca na pobudzaniu wzrostu
poza oryginalnym poziomem kości; na przykład, wzrost kości nad implantem.
Przygotowanie miejsca wszczepienia
Przygotowanie kości w miejscu wszczepienia na krawędzi zębodołu.
R
Rehabilitacja czaszkowo-twarzowa
Rehabilitacja wad plastycznych w regionach twarzowych, ortodontycznych i szczękowo-twarzowych
z korekcją zaburzenia z użyciem protez i pomocy protetycznych (ortez)
Remodeling kości
Dynamiczny remodeling kości poprzez resorpcję i nawarstwianie
Resekcja korzenia
Zabieg chirurgiczny na wierzchołku korzenia po nacięciu kości szczęki, mający
na celu prawidłowe wypełnienie kanału korzeniowego odontonekrotycznego, obumarłego
zęba po resekcji (amputacji) wierzchołka korzenia.
Rozciąganie kostniny
Technika stymulacji wzrostu kości poprzez kontrolowane stopniowe rozszerzanie
nacięcia wykonanego przy pomocy dystraktora z wykorzystaniem śrub rozciągowych,
które przymocowane są do fragmentów kostniny: Początkowo włóknista tkanka wyrasta
z okostnej i szpiku kostnego w miejscu uszkodzonym przez dystraktor kostny: rozszerzenie
oddzielające poszczególne przekroje kości lub powierzchnie stawowe
Rozszerzenie krawędzi zębodołowej
Chirurgiczna metoda względnego uniesienia krawędzi zębodołowej; chirurgiczne
modelowanie krawędzi (w przeciwieństwie do bezwzględnego uniesienia krawędzi
zębodołu przeszczepieniem kości; patrz transplantacje
S
Somatoprotetyka
Sztuka i dziedzina nauki zajmująca się protetycznym uzupełnieniem zewnętrznych
części ciała, których brak lub które są zdeformowane.
Sterowana regeneracja kości
Wgajanie się przeszczepu kostnego przykrytego błoną śluzową.
Sterowana regeneracja tkanki
Technika chirurgiczna oryginalnie wywodząca się z chirurgii ozębnej, kiedy regeneracja
kości wspierana jest przez przykrycie błoną śluzową.
Stomatologia implantacyjna
Specjalistyczna dyscyplina stomatologiczna; nauka o wszczepianiu elementów metalowych
do kości szczęk w celu zakotwiczenia protez zębowych.
Stopień powodzenia
Oznaczalna procentowa długość czasu żywotności protezy lub implantu: krzywa przeżywalności,
znana także jako krzywa Kaplana-Meiera: metoda statystyczna i wykres graficzny
nazwane od nazwisk autorów.
Surowica bogatopłytkowa
Pobieranie surowicy krwi w celu jej wykorzystania do wspomagania gojenia kości.
Szczytowe naprężenia
Napięcie i rozszerzanie się tkanki.
Szynowanie
Ograniczenie stopni swobody naturalnych zębów lub implantów poprzez nadbudowę
protetyczną.
T
Technika LMSF
LMSF: skrót wyrażenia Miejscowa Modyfikacja Dna Zatoki; specjalna metoda chirurgiczna
służąca do podnoszenia dna zatoki przy pomocy Ekspandera Kostnego.
Technika uszypułowanego płata tkankowego
Technika chirurgiczna wykorzystująca zbędną tkankę do uformowania tkanek miękkich
wokół wyłonionego profilu.
Terapia tlenem hiperbarycznym
Wentylacja tlenem pod zwiększonym ciśnieniem w komorze ciśnieniowej; leczenie,
w którym poprawę kliniczną uzyskuje się na skutek podawania tlenu pod zwiększonym
ciśnieniem, na przykład jako uzupełnienie radioterapii.
Tomografia komputerowa
Specjalna metoda warstwowej diagnostyki radiologicznej, w której poruszający
się system detektorów zapisuje liczne dane numeryczne uzyskane z tomografu, na
podstawie których oblicza następnie obrazy przekrojów w różnych położeniach lub
nawet obrazy trójwymiarowe; dokładne rozdzielenie uzyskanych wartości numerycznych
umożliwia uzyskanie wysoko-kontrastowego obrazu tkanek miękkich.
U
Ubytki wyrostka zębodołowego
Fizjologiczny proces utraty kości z wyrostka zębodołowego po utracie zęba
Umocowanie
¦rodki służące do zamocowania implantu, wytworzenia oporu, np. bruzda.
Umocowanie przezzębowe
Umocowanie za pomocą wewnątrzkostnego gwoĽdzia; umocowanie wypadniętego lub złamanego
zęba, który przymocowany jest do kości szczęki przy pomocy gwoĽdzi metalowych
(tytanowych) lub ceramicznych z tlenkiem glinu wewnątrz rozszerzonego kanału
korzenia przez jego wierzchołek.
Uraz
Uszkodzenie, rana, wynik przemocy.
Utrata marginesu kostnego
Atrofia kości z okolicy marginesu kostnego jako niekorzystne zjawisko (działanie
niepożądane) umiejscowienia implantu.
W
Wada wrodzona
Wrodzona nieprawidłowość narządu lub jego części
Wczesne obciążenie
Odtworzenie protetyczne w ciągu 3 tygodni od wstawienia implantu z ostateczną
protezą w linii zgryzu.
Westibuloplastyka
Zabieg chirurgiczny w obrębie szczęki, mający na celu względne uniesienie atroficznej
krawędzi zębodołu, w czasie którego odwarstwiana jest i przemieszczana błona
śluzowa oraz mięśnie.
Wewnętrzna śruba sześcioboczna
Połączenie wtykowe z ogranicznikiem rotacji; przykład: FRIALITR-2, XiVE®.
Wewnętrzne blokowanie wielopunktowe
Połączenie wtykowe z ogranicznikiem rotacji; przykład: IMZR-TwinPlus.
WskaĽnik dziąsłowy
Wielopoziomowy system statystyczny stworzony do porównywania i opisywania stanów
zapalnych dziąsła różnie definiowany przez różnych autorów
WskaĽnik płytki nazębnej
Ilościowy zapis obecności płytki nazębnej na uzębieniu; różne procedury i klasyfikacje
w zależności od autorów.
Współpraca
Wola przestrzegania porad stomatologów i wspierania terapii
Wsteczne wypełnienie kanału korzeniowego
Wypełnienie kanału korzeniowego od strony kikuta korzenia po jego resekcji; może
zostać wykonane tylko po chirurgicznym odsłonięciu wierzchołka korzenia.
Wszczepienie implantu
Procedura chirurgii ortodontycznej; proces umieszczania implantu.
Wycięcie guza
Chirurgiczne usunięcie guza.
Wysokość linii zgryzu
Pionowy wymiar linii zgryzu; odległość pomiędzy podstawą szczęki a podstawą żuchwy
w pozycji zwartej.
Wyłaniający się profil
Wyłonione okno tkanek miękkich; wyłaniający się profil zęba/ implantu w obszarze
kołnierza korony
X
XiVE® TG
TG oznacza przezdziąsłowy; system TG zastąpił system FRIALOCR.
Z
Zaawansowane wczesne uzupełnienie
Uzupełnienie protetyczne w przeciągu 8 do 10 tygodni od wszczepienia implantu
z tymczasową protezą w linii zgryzu
Zabieg uniesienia zatoki
Względne uniesienie krawędzi zębodołowej poprzez uniesienie błony śluzowej zatoki
szczękowej.
Zapalenie ozębnej
Zapalenie ozębnej, pozapalny zanik ozębnej, zapalenie ozębnej: zapalenie korzeni,
zapalenie ozębnej wierzchołkowej (zakażenie wierzchołka korzenia).
Zapalenie wokół implantu
Choroba zapalna obejmująca tkankę na granicy z implantem wewnątrzkostnym; wywołana
przez infekcję bakteryjną lub biomechaniczne przeciążenie nadbudowy protetycznej.
Zapalenie, owrzodzenie
Reakcja obronna zdrowej tkanki zainicjowana przez tkankę łączną i naczynia krwionośne
w odpowiedzi na uraz wewnętrzny lub zewnętrzny, objawiająca się zaczerwienieniem,
uciepleniem, obrzękiem, bólem zaburzeniem funkcji: na wrzód -na ogół otorbiony
zbiornik ropny (krwi oraz pozostałości komórek i bakterii) z wytworzeniem centralnej
martwicy często wywołany przez zakażenie bakteryjne.
Zator
Nagłe zablokowanie naczynia krwionośnego przez zator
Zwarcie
Całkowity kontakt pomiędzy zębami szczęki i żuchwy; możliwe zróżnicowanie pomiędzy
zwarciem statycznym i dynamicznym.
|
|
|
Polska
